
World’s highest and longest ‘Jojila Tunnel’:
ಭಾರತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಬೇಕಾದ ದಿನ. ದಶಕಗಳ ಕನಸಾಗಿದ್ದ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ನಡುವೆ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ 365 ದಿನಗಳೂ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗ’ (Zojila Tunnel) ಯೋಜನೆಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟವೊಂದು ಈಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೂ ಅತೀ ಉದ್ದದ ಈ ಸುರಂಗದ ಕೊರೆಯುವ ಕೆಲಸ ಇದೀಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಸುರಂಗದ ಕೊನೆಯ 2.5 ಮೀಟರ್ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿನಿಮಾರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ರಿಮೋಟ್ ಬಟನ್ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಹಾಗೂ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಮನೋಜ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು, ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದರ ಮಹತ್ವ, ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ತರಲಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
| ಇದೆ ತರಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ವಾಟ್ಸ್ ಆಪ್ ಚಾನಲಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿಲು: ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ |
ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗ: ಯೋಜನೆಯ ಕಿರುನೋಟ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅದ್ಭುತ (Zojila Tunnel: A glimpse of the project and a technological marvel)
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (NHIDCL) ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಮೇಘಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (MEIL) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ.
- ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ: ಶ್ರೀನಗರ-ಲೇಹ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸುರಂಗವು ಒಟ್ಟು 13.153 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 11,578 ಅಡಿ (3,528 ಮೀಟರ್) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
- ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಕಾರ: ಇದೊಂದು ಕುದುರೆ ಲಾಳದ (Horse-shoe) ಆಕಾರದ ಏಕ-ಕೊಳವೆ (Single Tube) ದ್ವಿಮುಖ (Bi-directional) ಸುರಂಗವಾಗಿದೆ. ಸುರಂಗವು 9.5 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಹಾಗೂ 7.57 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಹಿಮಾಲಯದ ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನ್ಯೂ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಟನೆಲಿಂಗ್ ವಿಧಾನ (NATM) ಎಂಬ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕೊರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಒಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇವಲ ಸುರಂಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇದರ ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಈ ಇಡೀ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸುಮಾರು 31 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟಿದೆ.
ಶೇಕಡಾ 85ರಷ್ಟು ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣ: ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗಿಂತ ಮುನ್ನವೇ ಸಾಧನೆ (85 percent of the work is complete: Achievement ahead of schedule)
ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗಿಂತ ಆರು ತಿಂಗಳು ಮೊದಲೇ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುರಂಗವನ್ನು ಕೊರೆಯುವ (Excavation) ಅತಿ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಹಂತ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಯೋಜನೆಯ ಶೇ. 85ರಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿದೆ.
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸುರಂಗದ ಒಳಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ, ವಾತಾಯನ (Ventilation) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಕೆ, ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಲಿದೆ. 2028ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಮಯ ಮತ್ತು ದೂರದ ಉಳಿತಾಯ: 3.5 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ (Time and distance savings: 3.5 hours of travel for just 15 minutes)
ಜೋಜಿಲಾ ಪಾಸ್ (Zojila Pass) ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಸಾವು-ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟದಂತಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಿರಿದಾದ, ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ 1.5 ರಿಂದ 3.5 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಯಾಮಾರಿದರೂ ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗೆ ಬೀಳುವ ಭೀತಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಈ ಹೊಸ ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗಲಿದೆ. ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಯಾಣ ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಲಿದೆ! ಹೌದು, ಇದು ಕೇವಲ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಇಂಧನ ಮುಕ್ತಾಯ, ವಾಹನಗಳ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸುಗಮ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಲಿದೆ.
ಸೇನಾ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗದ ಮಹತ್ವ (The importance of the Zojila Tunnel from a military and defense perspective)
ಭಾರತದ ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು ಗೇಮ್-ಚೇಂಜರ್ (Game Changer) ಆಗಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ವರ್ಷವಿಡೀ ಸೇನಾ ಸಂಪರ್ಕ: ಚಳಿಗಾಲದ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ (ನವೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ) ಭಾರಿ ಹಿಮಪಾತದಿಂದಾಗಿ ಲಡಾಖ್ ಪ್ರದೇಶವು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಧರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಾಯುಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸುರಂಗವು ಸೇನೆಗೆ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಭೂಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ತಡೆರಹಿತ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸೇನಾ ರವಾನೆ: ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಅಥವಾ ಚೀನಾ ಗಡಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕರು, ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ರವಾನಿಸಲು ಈ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಹವಾಮಾನದ ಅಡೆತಡೆ ಇಲ್ಲ: ಹೊರಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಹಿಮಪಾತವಾಗುತ್ತಿರಲಿ, ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿ, ಮೈನಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ತಾಪಮಾನವಿರಲಿ, ಸುರಂಗದೊಳಗಿನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಲಡಾಖ್ ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ಇದೊಂದು ಜೀವನಾಡಿ (Lifeline)
ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಜೋಜಿಲಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸುರಂಗವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಹೊಸ ಆಶಾಕಿರಣ.
- ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆ: ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆ ಬಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಗಳೇ ಗತಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಬಹುದು.
- ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ: ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆ ಭಾಗದ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
- ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಲಡಾಖ್ ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಲಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯರ ಹೋಟೆಲ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಲಿದೆ. ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಬೆಲೆ ಕೂಡ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆ.
ಕಠಿಣ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು (Workers and engineers who overcame difficult challenges)
ಈ ಸಾಧನೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಲಿದಿದ್ದಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 11,578 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ (Oxygen) ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸ.
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಮೈನಸ್ 4 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ಗಿಂತ ($-4^{\circ}\text{C}$) ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಂತಹ ಇಂತಹ ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಯಲ್ಲೂ, ನೂರಾರು ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹಗಲಿರುಳು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಅದ್ಭುತ ಇಂದು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಈ ಸಾಧನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು.
ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು (Environmental concerns and safety measures)
ಹಿಮಾಲಯದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸುರಂಗದೊಳಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ನಿರಂತರ ಗಾಳಿ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು (Emergency Exits) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ (Conclusion)
ಜೋಜಿಲಾ ಸುರಂಗ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುವ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಲಡಾಖ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಗಡಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. 2028ರಲ್ಲಿ ಈ ಸುರಂಗವು ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಅದು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.


